این بخش برگرفته از کتاب های "آذرخشی از آسمان کربلا" تألیف استاد مصباح یزدی و کتاب "عاشورا، ریشه ها، انگیزه ها و ..." تألیف دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی است.

امام حسین علیه السلام را بعضی صرفا راهی برای بخشیده شدن گناهان میدانند. به نظر شما آیا عزاداری اگر انسان ساز نباشد به شفاعت اهل بیت علیهم السلام ختم می شود؟ امام حسین(ع) که خود تمام حرکتش برای احیای اسلام و تربیت انسان بود میشود که عزاداری اش این اثرات را نداشته باشد؟ در این قسمت به تحلیل‏هاى صحیح و منطقى در موضوع فواید عزادارى در چهار عنوان اشاره مى‏شود:

1- حفظ مکتب اهل بیت علیهم السلام‏

به اعتراف دوست و دشمن، مجالس عزاى امام حسین علیه السلام عامل فوق العاده نیرومندى براى بیدارى مردم است و راه و رسمى است که آن حضرت آن را به پیروان خود آموخته تا ضامن تداوم و بقاى اسلام باشد.

اهمّیّت برپایى این مجالس و رمز تأکید ائمّه اطهار علیهم السلام بر حفظ آن، آنگاه روشن‏تر مى‏شود که ملاحظه کنیم شیعیان در عصر صدور این روایات به شدّت در ...

این بخش برگرفته از کتاب های "آذرخشی از آسمان کربلا" تألیف استاد مصباح یزدی و کتاب "عاشورا، ریشه ها، انگیزه ها و ..." تألیف دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی است.

امام حسین علیه السلام را بعضی صرفا راهی برای بخشیده شدن گناهان میدانند. به نظر شما آیا عزاداری اگر انسان ساز نباشد به شفاعت اهل بیت علیهم السلام ختم می شود؟ امام حسین(ع) که خود تمام حرکتش برای احیای اسلام و تربیت انسان بود میشود که عزاداری اش این اثرات را نداشته باشد؟ در این قسمت به تحلیل‏هاى صحیح و منطقى در موضوع فواید عزادارى در چهار عنوان اشاره مى‏شود:

1- حفظ مکتب اهل بیت علیهم السلام‏

به اعتراف دوست و دشمن، مجالس عزاى امام حسین علیه السلام عامل فوق العاده نیرومندى براى بیدارى مردم است و راه و رسمى است که آن حضرت آن را به پیروان خود آموخته تا ضامن تداوم و بقاى اسلام باشد.

اهمّیّت برپایى این مجالس و رمز تأکید ائمّه اطهار علیهم السلام بر حفظ آن، آنگاه روشن‏تر مى‏شود که ملاحظه کنیم شیعیان در عصر صدور این روایات به شدّت در انزوا به سر مى‏بردند و تحت فشارهاى گوناگون حکومت امویان و عبّاسیان چنان گرفتار بودند که قدرت بر انجام کوچکترین فعّالیّت و حرکت سیاسى واجتماعى نداشتند و چیزى نمانده بود که به کلّى منقرض شوند ولى مجالس عزاى امام حسین علیه السلام آنان را نجات داد و در پناه آن، تشکّل و انسجام تازه‏اى یافتند و به صورت قدرتى چشمگیر در صحنه جامعه اسلامى ظاهر شده و باقى ماندند.

به همین دلیل، برپایى این مجالس در روایات به عنوان «احیاى امر اهل‏بیت علیهم السلام»تعبیر شده است. امام صادق علیه السلام در مورد این گونه مجالس فرمودند:

 «إِنَّ تِلْکَ الْمَجالِسَ أُحِبُّها فَأَحْیُوا أمْرَنا؛ این گونه مجالس (شما) را دوست دارم، از این طریق مکتب ما را زنده بدارید!».

امام خمینى قدس سره بنیانگذار نظام جمهورى اسلامى در تعبیر جامعى مى‏فرماید:

 «همه ما باید بدانیم که آنچه موجب وحدت بین مسلمین است، این مراسم سیاسى، مراسم عزادارى ائمّه اطهار علیهم السلام به ویژه سیّد مظلومان و سرور شهیدان حضرت اباعبداللَّه الحسین علیه السلام است که حافظ ملّیّت مسلمین به ویژه شیعیان ائمّه اثنى‏عشر- علیهم صلوات اللّه و سلّم- مى‏باشد».

2- بسیج توده‏ها

ائمّه اطهار علیهم السلام با تأکید بر برگزارى مراسم عزادارى حسینى علیه السلام، برنامه آن حضرت را «محورى» براى وحدت مردم قرار دادند. به گونه‏اى که امروزه در ایّام شهادتش میلیونها انسان با اختلاف طبقات و نژاد و مذهب در هر کوى و برزن به عزادارى آن حضرت بپاخاسته و گرد بیرق حسینى اجتماع مى‏کنند.

 «ماربین آلمانى» در اثر خود مى‏نویسد:

 «بى اطّلاعى بعضى از تاریخ نویسان ما موجب شد که عزادارى شیعه را به جنون و دیوانگى نسبت دهند؛ ولى اینان گزافه گفته و به شیعه تهمت زده‏اند. ما در میان ملل و اقوام، مردمى مانند شیعه پرشور و زنده ندیده‏ایم، زیرا شیعیان به واسطه بپا کردن عزادارى حسینى سیاست‏هاى عاقلانه‏اى را انجام داده و نهضت‏هاى مذهبى ثمر بخشى را بوجود آورده‏اند».

امروزه وحشتى که در دل دشمنان دین از برپایى این مجالس افتاده است بر کسى پوشیده نیست، تا جایى که گاه با وارد کردن اتّهامات ناروا بر شیعیان از طریق وابستگان داخلى خویش و گاه با برانگیختن دیکتاتورهاى دست نشانده خویش، امثال رضاخان، و گاه با بى‏محتوا ساختن چنین مجالسى از طریق سرمایه گزاری در برخی از سبک های مداحی و  . . . ، براى ریشه کن کردن شعائر حسینى تلاش کرده و مى‏کنند.

3ـ خود سازی و الگوپذیری

مجالس عزاى امام حسین علیه السلام مجالس تحوّل روحى و مرکز تربیت و تزکیه نفس است. در این مجالس مردمى که با گریه بر مظلومیّت امام حسین علیه السلام آن حضرت را الگو قرار مى‏دهند، در واقع زمینه تطبیق اعمال و کردار خویش و همرنگى و سنخیّت خود را با سیره عملى آن حضرت فراهم مى‏سازند.

مرحوم فیض کاشانى در کتاب «محجّة البیضاء» در توضیح حدیث پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله «عِنْدَ ذِکْرِ الصَّالِحینَ تَنْزِلُ الرَّحْمَةُ؛ به هنگام یاد صالحان رحمت الهى نازل مى‏شود». با اشاره به مسئله تأثیرپذیرى انسان از محیط اجتماعى و الگوهاى شایسته، در بیان علّت نزول رحمت به هنگام یاد صالحان، مى‏نویسد:

 «چون ذکر صالحان و طرح صلاحیّت‏هاى اخلاقى آنان باعث مى‏شود که انسان از آنها الگو بگیرد و با تحت تأثیر واقع شدن، به آنها تأسّى و اقتدا کند و زمینه صلاحیّت و برخوردارى از رحمت پروردگار را براى خود فراهم سازد».

4ـ تجلیل ازمجاهدت امام علیه السلام و تعظیم شعائر

اساساً سوگوارى در مرگ اشخاص یک نوع تعظیم و احترام به آنان و رعایت موقعیّت و شخصیّت‏شان محسوب مى‏شود؛ پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله مى‏فرماید:

 «مَیِّتٌ لابَواکِیَ عَلَیْهِ، لا إِعْزازَ لَهُ؛ مرده‏اى که گریه کننده‏اى نداشته باشد عزّتى ندارد!».

مخصوصاً سوگوارى در مرگ مردان الهى، از مصادیق بارز تعظیم شعائر الهى بوده و تجلیل از عقیده و راه و رسم و مجاهدت و تلاش آنان محسوب می شود.

به عنوان نمونه آنگاه که خبر شهادت جعفر طیّار در جنگ موته به مدینه مى‏رسد، پیامبر صلى الله علیه و آله‏ براى گفتن تسلیت نخست به خانه جعفر رفت، سپس به خانه فاطمه زهرا علیها السلام آمد، و آن بانوى بزرگ را در حال گریه و سوگوارى دید، فرمود:  «عَلى‏ مِثْلِ جَعْفَرٍ فَلْتَبْکِ الْبَواکِی؛ به راستى براى شخصیّتى چون جعفر باید گریه کنندگان گریه کنند!».

به یقین، امام حسین علیه السلام که تمام هستى خویش را یکجا با خداوند معامله کرد و با تمام اهل‏بیت علیهم السلام و فرزندان در قربانگاه عشق قدم نهاد و مخلصانه از همه چیزش در راه خدا گذشت، از عظیم‏ترین شعائر الهى است و برپایى مجالس عزا براى آن حضرت، تعظیم یکى از بزرگترین شعائر الهى محسوب مى‏شود.